Naar aanleiding van het bezoek van de VBA (Vereniging der Belgische Aannemers van Grote Bouwwerken) aan de Haven van Brussel ontdekten maar liefst 35 bouwprofessionals vanop een boot welke mogelijkheden de waterweg biedt voor hun werven. Een oplossing die bijzonder relevant wordt wanneer het om grote volumes gaat. Luc Donck en Geoffroy Drappier, respectievelijk Teammanager Business Development en projectleider bij de Haven van Brussel, geven tekst en uitleg.
De bouwsector neemt een belangrijke plaats in binnen de havenactiviteiten: ongeveer 60% van de volumes die in de Haven van Brussel over de waterweg worden vervoerd, houdt verband met de bouwsector. Het was dan ook een logische keuze om de leden van de VBA bewust te maken van deze logistieke mogelijkheden. “Hoe groter de werf, hoe interessanter het gebruik van de waterweg wordt. Wanneer grote hoeveelheden grond moeten worden afgegraven of veel materialen moeten worden aangevoerd, wordt vervoer over de waterweg concurrentieel en bijzonder interessant in vergelijking met wegtransport”, legt Luc Donck uit.
Een afweging die voor elk project afzonderlijk moet worden gemaakt
Twee criteria wegen bijzonder zwaar door: de volumes en de afstanden Algemeen genomen: hoe zwaarder het materiaal, hoe lager de kostprijs per ton en hoe groter de vervoerde hoeveelheid, hoe interessanter de waterweg wordt. Regelmatige of voorspelbare goederenstromen en de mogelijkheid om de eerste en laatste kilometer efficiënt te organiseren, maken de waterweg nog aantrekkelijker.
Omgekeerd kan de vrachtwagen geschikter zijn bij kleine volumes, korte afstanden zonder vlotte toegang tot een kade of wanneer binnen zeer korte termijnen moet worden geleverd. “De keuze komt dus niet neer op een tegenstelling tussen de weg en waterweg: het gaat erom voor elk project een passende businesscase uit te werken”, licht Geoffroy Drappier toe.
De werf Lake Side op Tour & Taxis is daar een goed voorbeeld van, met ongeveer 275.000 ton af te graven grond. Bij dergelijke volumes wordt de keuze van de afvoermethode cruciaal: zet je een groot aantal vrachtwagens in of kies je voor de waterweg? Na een analyse van de economische en logistieke criteria, maar ook van aspecten zoals veiligheid en snelheid, werd gekozen voor vervoer over de waterweg. De afvoer van grond per schip ging in juni van start en is momenteel nog aan de gang.
De waterweg is overigens niet alleen geschikt voor grond, zand, granulaten en andere bouwmaterialen. Voor bepaalde uitzonderlijke transporten kan vervoer per schip complexe wegtransporten vermijden, bijvoorbeeld voor metalen balken, brugdekken enzovoort. Een recent voorbeeld is de nieuwe Sainctelettebrug, die rechtstreeks per schip naar de werf werd vervoerd. “Die uitzonderlijke transporten zijn uiteraard eenmalig, maar vanuit mobiliteitsoogpunt is het gebruik van de waterweg bijzonder zinvol”, benadrukt Geoffroy Drappier.
Een ander voorbeeld: “Neem Brussel Mobiliteit, dat bijvoorbeeld honderden palen moet laten aanvoeren. In plaats van verschillende vrachtwagens in te zetten die telkens slechts enkele exemplaren vervoeren, waarom zou je niet één of twee schepen overwegen? De Haven kan net helpen om die logistiek te organiseren”, gaat Luc Donck verder.
De grootste uitdaging bestaat erin om deze denkoefening vroeg genoeg te maken. “Vroeger kwamen we eerder aan het einde van het proces tussenbeide met de vraag: jullie gaan een werf starten, hebben jullie aan de waterweg gedacht? Vandaag gaan we rechtstreeks naar de betrokken spelers om hen ertoe aan te zetten al in een vroeg stadium over hun logistieke stromen na te denken. ”
De Haven als facilitator
Vervoer over de waterweg is nog altijd minder gekend dan vervoer per vrachtwagen en vraagt ook meer voorbereiding. Er moet worden nagedacht over het schip, de overslag, eventuele opslag en de last mile. “Maar zodra je het eenmaal hebt gedaan, merk je dat het helemaal niet zo ingewikkeld was. Ik zeg graag: eens geprobeerd, altijd overtuigd”, glimlacht Luc Donck.
“Een binnenschip van klasse IV kan 1.350 ton vervoeren, het equivalent van 54 vrachtwagens met oplegger.”
Precies daar wil de Haven haar rol als facilitator spelen. Dankzij de intern opgebouwde expertise en haar netwerk van schippers, concessiehouders, producenten en distributeurs van materialen en logistieke dienstverleners begeleidt de Haven bedrijven bij de analyse van hun goederenstromen en brengt ze hen in contact met de juiste partners.
“Dankzij de binnenvaartkaart* heeft iedereen toegang tot de contactgegevens van die dienstverleners. Je hoeft alleen maar de online tool te raadplegen die we hebben ontwikkeld: die maakt alles heel duidelijk en concreet”, aldus Geoffroy Drappier.
Want vervoer over de waterweg is niet voor elke situatie de juiste oplossing. Een kleine werf ver van het kanaal, bijvoorbeeld in Sint-Lambrechts-Woluwe, met voldoende opslagruimte en een aanzienlijke last mile, zal er doorgaans weinig voordeel bij hebben. Op een stedelijke werf in hartje Brussel, waar elke vierkante meter telt, kunnen de haventerreinen daarentegen ook als tijdelijke bufferopslag dienen.
De boodschap van Luc Donck en Geoffroy Drappier aan bouwbedrijven kan uiteindelijk in enkele woorden worden samengevat: “Probeer de waterweg. En kies ervoor. Wij zijn er om je te helpen bepalen of ze voor je project economisch, ecologisch en logistiek interessant kan zijn. Daarvoor zijn we er. ”
* https://port.brussels/nl/vervoer-waterweg-bouwmaterialen-brussel
